सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिका–६, हगाम घिच्चे। गाउँको आफ्नै लय छ। आफ्नै बोली, आफ्नै संस्कार र आफ्नै जीवनशैली। यही परिवेशबाट एउटा युवा कलाकारिताको बाटोमा निस्कियो। हातमा अभिनयको औपचारिक प्रमाणपत्र थिएन, तर मनमा थियो-पर्दामा केही गर्ने हुटहुटी।
त्यही हुटहुटीलाई पछ्याउँदै अघि बढेको नाम हो-ईश्वर लामा।
बुबा टिक मन तामाङ र आमा सिरमाया तामाङका सन्तान ईश्वरको स्थायी घर सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिका–६, हगाम घिच्चे हो। गाउँको परिवेशमा हुर्किएका उनले त्यही समाज, संस्कृति, भाषा र जीवनशैलीलाई नजिकबाट नियाले। मानिसका दुःख–सुख, सम्बन्ध र व्यवहारलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाए।
सायद त्यही अनुभवले उनको अभिनय यात्राको आधार तयार गर्यो।
कलाकारिताको क्षेत्रमा ईश्वरको औपचारिक प्रवेश भने वि.सं. २०६९ सालबाट भएको हो। त्यसबेलादेखि सुरु भएको यात्रा अहिले तामाङ चलचित्र र म्युजिक भिडियोसम्म आइपुगेको छ।
यो यात्रा एकैपटक बनेको होइन। साना अवसर, नयाँ अनुभव, सिकाइ र निरन्तरताले उनको कलाकारितालाई विस्तार गर्दै लग्यो।
२०६९ : कलाकारितातर्फ पहिलो पाइला
कलाकार बन्ने सपना धेरैले देख्छन्। तर सपनालाई कर्ममा बदल्ने यात्रामा चुनौती पनि उत्तिकै हुन्छन्। ईश्वर लामाका लागि पनि २०६९ साल एउटा सुरुवातको वर्ष बन्यो। कलाकारितामा प्रवेश गरेपछि उनले अभिनयलाई केवल पर्दामा देखिने माध्यमका रूपमा लिएनन्। पात्रको भाव बुझ्ने, कथाको आवश्यकताअनुसार आफूलाई प्रस्तुत गर्ने र हरेक कामबाट नयाँ कुरा सिक्ने क्रम अघि बढाउँदै गए।
कलाकारितामा प्रवेश गरेको लामो समय बितिसक्दा पनि उनले आफूलाई एउटा निश्चित घेरामा सीमित राखेनन्। चलचित्रमा अभिनय गरे, म्युजिक भिडियोमा अभिनय गरे र फरक प्रकृतिका सिर्जनासँग जोडिँदै गए।
उनको यात्राको एउटा विशेषता यही हो-कामको संख्या मात्र होइन, निरन्तरता।
तामाङ चलचित्र : आफ्नै समाजका कथा भन्ने पर्दा
तामाङ चलचित्रको आफ्नै संसार छ। भाषा, संस्कृति, परम्परा, सामाजिक सम्बन्ध र समुदायका कथालाई पर्दामा ल्याउने यो माध्यम कलाकारका लागि अभिनय गर्ने ठाउँ मात्र होइन, आफ्नै समाजलाई अभिव्यक्त गर्ने माध्यम पनि हो।
ईश्वर लामाले यही क्षेत्रमा आफ्नो अभिनय क्षमता प्रस्तुत गर्ने अवसर पाए।
उनले अभिनय गरेका तामाङ चलचित्रमा ‘न्हिरेला केवा’, ‘म्युङ पुजु’ र ‘ङाला सेम्जो’ रहेका छन्।
यी चलचित्रसँग जोडिनु उनका लागि अभिनयको अर्को चरण थियो। चलचित्रमा पात्रको भूमिका छोटो होस् वा लामो, कलाकारले आफ्नो जिम्मेवारीलाई पर्दामा विश्वसनीय बनाउनुपर्ने हुन्छ। पात्रको भाव, संवाद, हाउभाउ र कथाको वातावरणसँग आफूलाई जोड्नुपर्ने चुनौती हुन्छ।
ईश्वरले यिनै अनुभवबाट आफ्नो अभिनय यात्रालाई अघि बढाएका छन्।
चलचित्रबाट म्युजिक भिडियोसम्म
ईश्वर लामाको अभिनय यात्रा चलचित्रमा मात्र रोकिएन।
म्युजिक भिडियो उनको कलाकारिताको अर्को महत्वपूर्ण क्षेत्र बनेको छ। हालसम्म उनले दर्जनौँ म्युजिक भिडियोमा अभिनय गरिसकेका छन्।
उनले अभिनय गरेका म्युजिक भिडियोमध्ये ‘टिकटक वाली’, ‘साईघरे नम्सा’, ‘बैलासी थेबा’, ‘जोवन नादेउ अर्कोलाई’ लगायतका सिर्जना उल्लेखनीय छन्।
म्युजिक भिडियोको अभिनय चलचित्रभन्दा केही फरक हुन्छ। सीमित समयभित्र गीतको भाव र कथालाई दर्शकसम्म पुर्याउनुपर्छ। संवाद हुँदैन, अनुहारको भाव र शारीरिक हाउभाउबाटै कथा भन्नुपर्छ।
यस्तो अभ्यासले कलाकारलाई अभिव्यक्तिको अर्को शैली सिकाउँछ।
ईश्वरका लागि पनि म्युजिक भिडियोहरू अभिनयको निरन्तर अभ्यास र अनुभवका माध्यम बनेका छन्।
हगाम घिच्चेको माटो र अभिनय
कलाकार जहाँबाट आउँछ, उसको सिर्जनामा त्यस ठाउँको प्रभाव कुनै न कुनै रूपमा देखिन सक्छ।
ईश्वर लामाको जरा हगाम घिच्चेसँग जोडिएको छ। जुगलको ग्रामीण परिवेश, त्यहाँको सामाजिक जीवन र तामाङ समुदायको सांस्कृतिक वातावरण उनका लागि केवल बसोबासको ठाउँ होइन, जीवन बुझ्ने पाठशाला पनि हो।
गाउँमा मानिसको सम्बन्ध नजिकबाट देखिन्छ। खुसी र दुःख सामूहिक हुन्छ। संस्कार र संस्कृति दैनिक जीवनमै जोडिएका हुन्छन्।
अभिनयमा कृत्रिमता कम र जीवनको अनुभूति बढी भयो भने पात्र दर्शकसँग नजिक पुग्न सक्छ। ईश्वरको कलाकारिता यात्रालाई पनि आफ्नै परिवेशसँग जोडेर बुझ्न सकिन्छ।
अभिनय : अनुहारभन्दा परको कुरा
पर्दामा देखिने अनुहारलाई मात्र कलाकारिता मान्ने हो भने अभिनयको अर्थ साँघुरो हुन्छ।
वास्तविक अभिनय भनेको पात्र बन्ने प्रयास हो। पात्रको परिस्थिति बुझ्नु, उसको भावना महसुस गर्नु र त्यसलाई दर्शकले विश्वास गर्ने गरी प्रस्तुत गर्नु हो।
ईश्वर लामाले लामो समयदेखि अभिनय गरिरहेका छन्। यस अवधिमा उनले चलचित्र र म्युजिक भिडियो दुवै माध्यमबाट अनुभव बटुलेका छन्।
हरेक नयाँ सिर्जना उनका लागि नयाँ पाठ बनेको छ।
कुनै कलाकार एकैदिनमा परिपक्व हुँदैन। निरन्तर काम गर्दै जाँदा अभिनयको भाषा विकास हुन्छ। क्यामेरासामु उभिने आत्मविश्वास बढ्छ। आफ्नो कमजोरी पहिचान हुन्छ र सुधार गर्ने अवसर मिल्छ।
ईश्वरको कलाकारिता यात्रा पनि यही निरन्तर सिकाइसँग जोडिएको छ।
तामाङ कलाकारिताको आफ्नै जिम्मेवारी
तामाङ कलाकारले पर्दामा अभिनय गर्दा एउटा पात्र मात्र प्रस्तुत गरिरहेको हुँदैन। धेरै अवस्थामा उसले आफ्नो भाषा, संस्कृति र समुदायको प्रतिनिधित्व पनि गरिरहेको हुन्छ।
तामाङ चलचित्रको विकाससँगै कलाकारका लागि अवसर पनि बढिरहेका छन्। तर अवसरसँगै चुनौती पनि छन्। मौलिक कथा, गुणस्तरीय अभिनय, नयाँ पुस्ताको सहभागिता र प्रविधिसँगको अनुकूलन आजको आवश्यकता हो।
ईश्वर लामाले तामाङ चलचित्र र म्युजिक भिडियोमा काम गरेर यही यात्रामा आफ्नो उपस्थिति जनाएका छन्।
उनको कामलाई एउटा कलाकारको व्यक्तिगत यात्राका रूपमा मात्र हेर्नुभन्दा तामाङ कला र मनोरञ्जन क्षेत्रमा सक्रिय कलाकारको निरन्तरताका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ।
लोकप्रियताको दौडभन्दा यात्राको निरन्तरता
कलाकारितामा चर्चा र लोकप्रियता महत्वपूर्ण हुन्छ। तर ती स्थायी हुँदैनन्।
आज एउटा गीत लोकप्रिय हुन सक्छ, भोलि अर्को कलाकार चर्चामा आउन सक्छ। यस्तो अवस्थामा कलाकारका लागि आफ्नो यात्रालाई निरन्तरता दिनु ठूलो कुरा हो।
ईश्वर लामा २०६९ सालदेखि कलाकारितामा सक्रिय छन्। करिब डेढ दशक लामो यात्रामा उनले चलचित्र र म्युजिक भिडियो दुवै क्षेत्रमा काम गर्ने अनुभव बनाएका छन्।
उनका लागि कलाकारिता सम्भवतः केवल आजको चर्चा होइन। यो आफूलाई निरन्तर कलाकारका रूपमा विकास गर्ने प्रक्रिया हो।
नयाँ पुस्ताका लागि बाटो
ईश्वर लामाको यात्रा गाउँबाट कलाकारिता क्षेत्रमा आउन चाहने नयाँ पुस्ताका लागि एउटा अनुभवको कथा पनि हो।
सहरमा अवसरको खोजी गर्नुअघि धेरै कलाकार गाउँबाट सपना बोकेर निस्कन्छन्। उनीहरूसँग ठूलो लगानी नहुन सक्छ, औपचारिक प्रशिक्षण नहुन सक्छ, तर प्रतिभा र इच्छाशक्ति हुन सक्छ।
यस्तो अवस्थामा निरन्तरता नै उनीहरूको सबैभन्दा ठूलो पूँजी बन्न सक्छ।
ईश्वरले पनि आफ्नो यात्रामा यही निरन्तरताको अभ्यास गरेका छन्।
अझै बाँकी छ यात्रा
२०६९ सालमा कलाकारितातर्फ राखेको पहिलो पाइला अहिले चलचित्र र म्युजिक भिडियोको अनुभवसम्म आइपुगेको छ।
‘न्हिरेला केवा’, ‘म्युङ पुजु’ र ‘ङाला सेम्जो’ जस्ता तामाङ चलचित्रमा अभिनय गरेका ईश्वरले ‘टिकटक वाली’, ‘साईघरे नम्सा’, ‘बैलासी थेबा’, ‘जोवन नादेउ अर्कोलाई’ लगायत दर्जनौँ म्युजिक भिडियोमा पनि आफ्नो अभिनय प्रस्तुत गरेका छन्।
तर कलाकारको यात्रा कुनै एउटा चलचित्र वा गीतसँग सकिँदैन।
हरेक नयाँ भूमिका अर्को परीक्षा हो। हरेक नयाँ पात्र अर्को अवसर हो। हरेक नयाँ सिर्जना आफूलाई प्रमाणित गर्ने नयाँ ठाउँ हो।
सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिका–६, हगाम घिच्चेको माटोबाट सुरु भएको ईश्वर लामाको कथा अहिले तामाङ चलचित्रको पर्दासम्म पुगेको छ।
यो सफलताको अन्तिम बिन्दु होइन। बरु एउटा कलाकारले आफ्नो पहिचान खोज्दै अघि बढिरहेको यात्राको एउटा अध्याय हो।
ईश्वर लामाको कलाकारिता यात्रा यही निरन्तरतासँगै अघि बढिरहेको छ-गाउँको परिवेशबाट पर्दाको उज्यालोसम्म, आफ्नै भाषा-संस्कृतिको सुगन्ध बोकेर।
